OR en mentale gezondheid

Werkdruk aanpakken als OR: van signalen naar afspraken

22/10/2026 Werkdruk Emeline Delporte

Medewerkers die langere tijd overwerken, oplopende achterstanden en toenemend ziekteverzuim. Een hoge werkdruk is in veel organisaties een herkenbaar probleem. De ondernemingsraad (OR) krijgt deze signalen vaak te horen, maar hoe zorgt u ervoor dat er daadwerkelijk iets verandert?

De OR kan een belangrijke rol spelen bij het aanpakken van werkdruk. Door signalen te onderzoeken, oorzaken bespreekbaar te maken en concrete afspraken te maken met de bestuurder, kan er gewerkt worden aan een gezonde werkomgeving.

Werkdruk signaleren als OR

Een drukke periode betekent niet direct dat er een probleem is. Wanneer medewerkers echter langdurig onvoldoende tijd of mogelijkheden hebben om hun werk goed uit te voeren, kan werkdruk leiden tot stress en uitval.

Signalen waar de OR op kan letten zijn:

  • Structureel overwerken en achterstanden.
  • Toenemend ziekteverzuim en personeelsverloop.
  • Klachten over onrealistische deadlines of hoge verwachtingen.
  • Medewerkers die weinig invloed ervaren op hun werkzaamheden.

Ga hierover in gesprek met medewerkers en bekijk beschikbare gegevens, zoals verzuimcijfers en medewerkeronderzoeken. Zo wordt duidelijk of het om individuele klachten of bredere problemen gaat. Langdurige werkdruk kan ook gevolgen hebben voor de mentale gezondheid op de werkvloer.

Pak de oorzaken aan, niet alleen de klachten

Een cursus timemanagement of training om beter met stress om te gaan kan medewerkers ondersteunen. Maar wanneer de werkdruk ontstaat door onderbezetting of onrealistische verwachtingen, lossen zulke maatregelen het probleem niet op.

Onderzoek daarom waar de werkdruk vandaan komt. Is er voldoende personeel? Zijn taken eerlijk verdeeld? Hebben medewerkers genoeg invloed op hun planning? En zijn werkprocessen efficiënt ingericht?

Door de achterliggende oorzaken te bespreken, kan de OR samen met de bestuurder zoeken naar oplossingen die de werkdruk daadwerkelijk verminderen.

Welke afspraken kan de OR maken om werkdruk te verminderen?

Signalen verzamelen is een belangrijke eerste stap, maar het gaat om de verbeteringen. De OR kan met de bestuurder afspraken maken die aansluiten op de oorzaken van de werkdruk.

Probleem Mogelijke afspraak
Structureel overwerken Onderzoeken of extra capaciteit nodig is en maatregelen nemen om overwerk te verminderen
Onrealistische deadlines Regelmatig prioriteiten en planningen bespreken
Ongelijke werkverdeling Taken opnieuw verdelen en de verdeling evalueren
Weinig invloed op het werk Medewerkers betrekken bij planning en werkprocessen
Aanhoudende werkdrukklachten Een werkdrukonderzoek uitvoeren en verbetermaatregelen vastleggen

Zorg dat afspraken meetbaar zijn. Spreek niet alleen af dat de werkdruk moet dalen, maar leg ook vast welke maatregelen worden genomen, wie verantwoordelijk is en wanneer resultaten worden verwacht.

Bijvoorbeeld: Binnen drie maanden wordt de personele bezetting onderzocht en wordt op basis van de uitkomsten een verbeterplan opgesteld.

Werkdruk aanpakken met Basis & Beleid

Heeft uw ondernemingsraad signalen ontvangen over een te hoge werkdruk, maar is nog onduidelijk waar de oorzaken liggen? Basis & Beleid helpt bij het onderzoeken van werkdruk en het vertalen van de uitkomsten naar concrete verbetermaatregelen.

Bel onze advieslijn

Welke bevoegdheden heeft de OR bij werkdruk?

De Wet op de ondernemingsraden (WOR) biedt verschillende mogelijkheden om werkdruk aan te pakken:

  • Artikel 28 WOR: de OR heeft de taak om goede arbeidsomstandigheden te bevorderen.
  • Artikel 23 WOR: via het initiatiefrecht kan de OR zelf voorstellen doen om werkdruk te verminderen.
  • Artikel 27 WOR: de OR heeft instemmingsrecht bij het vaststellen of wijzigen van bepaalde regelingen over arbeidsomstandigheden.

Daarnaast valt werkdruk onder psychosociale arbeidsbelasting. De werkgever moet deze risico’s opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en passende maatregelen vastleggen in het plan van aanpak.

De OR kan hierbij invloed uitoefenen via het instemmingsrecht bij de RI&E en het plan van aanpak.

Hoe voorkomt de OR dat afspraken op papier blijven staan?

Een afspraak heeft pas waarde als deze ook wordt uitgevoerd. Daarom is het belangrijk dat de OR de voortgang blijft volgen.

Leg vast wanneer maatregelen worden ingevoerd en plan vaste evaluatiemomenten met de bestuurder. Bespreek daarbij niet alleen de cijfers, maar vraag ook medewerkers of zij verbetering ervaren.

Blijft de werkdruk hoog? Onderzoek dan waarom maatregelen onvoldoende effect hebben en maak aanvullende afspraken. Door werkdruk regelmatig op de overlegagenda te zetten, blijft er aandacht voor structurele verbetering.

Veelgestelde vragen over werkdruk en de OR

Wat kan de OR doen als medewerkers een hoge werkdruk ervaren?

De OR kan signalen verzamelen, medewerkers raadplegen en de oorzaken van werkdruk bespreken met de bestuurder. Vervolgens kan de OR voorstellen doen voor verbetermaatregelen, zoals extra capaciteit of een andere taakverdeling. Ook kan de OR toezien op de uitvoering.

Wat als de bestuurder niets doet aan een te hoge werkdruk?

Wanneer de bestuurder onvoldoende actie onderneemt, kan de OR gebruikmaken van het initiatiefrecht om concrete voorstellen te doen. Daarnaast kan de OR aandacht vragen voor werkdruk in de RI&E en het plan van aanpak en aandringen op passende maatregelen.

Hoe kan de OR meten of de werkdruk daadwerkelijk afneemt?

De OR kan verzuimcijfers, overwerkuren en resultaten van medewerkeronderzoeken vergelijken. Ook gesprekken met medewerkers geven inzicht in de ervaren werkdruk. Door vooraf meetbare doelen vast te leggen en regelmatig te evalueren, wordt duidelijk of de maatregelen voldoende effect hebben.

Lees meer over OR-advies

Wil je meer weten over het beoordelen van plannen, het adviesrecht van de OR en een zorgvuldig adviestraject? Bekijk onze artikelen met praktische uitleg en aandachtspunten voor ondernemingsraden.